Market için terazi seçerken öncelikle ürünlerin nasıl tartıldığı ve satış işleminin nerede tamamlandığı belirlenmelidir. Ürünler tezgâhta tartılıp doğrudan satılıyorsa fiyat hesaplayan terazi, tartım sonrasında barkodlu etiket hazırlanıyorsa barkodlu terazi, ağırlık ölçümü kasa noktasında yapılıyorsa uyumlu bir POS kasa terazisi tercih edilebilir.
Küçük bir mahalle marketi ile birden fazla taze gıda reyonu bulunan süpermarketin tartım ihtiyaçları aynı değildir. Ürün çeşitliliği, günlük satış yoğunluğu, kasa yazılımı ve etiketleme ihtiyacı uygun cihazı belirler.
Bu rehberde marketlerde kullanılan terazi çeşitlerini, aralarındaki farkları ve satın almadan önce kontrol edilmesi gereken özellikleri ele alıyoruz.
Marketlerde Hangi Terazi Çeşitleri Kullanılır?
Marketlerde kullanılan elektronik teraziler, satış işleminin yapıldığı noktaya ve ihtiyaç duyulan işlevlere göre farklılık gösterir.
| Terazi türü | Temel işlevi | Hangi durumda tercih edilebilir? |
|---|---|---|
| Fiyat hesaplayan terazi | Ağırlıktan satış tutarı hesaplama | Tezgâhta doğrudan satış |
| Barkodlu terazi | Tartım, fiyatlandırma ve etiketleme | Reyon satışı ve ön paketleme |
| POS kasa terazisi | Ağırlık bilgisini uyumlu kasa sistemine aktarma | Kasada tartım yapılan işletmeler |
| Gömme terazi | Tartım yüzeyini kasa tezgâhına entegre etme | Kasada sınırlı alan bulunan noktalar |
| Standart tartım terazisi | Ürün ağırlığını ölçme | Satış dışı ağırlık kontrol işlemleri |
Her cihazın bütün özellikleri desteklediği varsayılmamalıdır. Kullanılacak sistemin işlevleri, ilgili modelin teknik dokümanından doğrulanmalıdır.
1. Küçük Marketler İçin Fiyat Hesaplayan Terazi
Fiyat hesaplayan teraziler, ağırlık üzerinden satılan ürünlerin tartılması ve satış tutarının hesaplanması amacıyla kullanılır.
Örneğin küçük bir markette meyve, sebze veya kuruyemiş gibi ürünler müşteri önünde tartılıyorsa cihazın ağırlık ve birim fiyat üzerinden toplam tutarı hesaplaması yeterli olabilir.
Bu terazi türünde modele bağlı olarak dara alma, fiyat hafızası, müşteri göstergesi ve akülü kullanım gibi özellikler bulunabilir.
Hangi Durumda Yeterli Olabilir?
- Ürünler tek bir satış noktasında tartılıyorsa
- Barkodlu etiket hazırlanmıyorsa
- Çok sayıda ürün kaydının merkezi yönetimi gerekmiyorsa
- Tartım ve fiyat hesaplama işlemi aynı tezgâhta tamamlanıyorsa
Ancak markette ürünlerin barkodlanarak kasaya gönderilmesi gerekiyorsa yalnızca fiyat hesaplayan bir terazi yeterli olmayabilir.
2. Barkodlu Market Terazisi Ne Zaman Gerekir?
Barkodlu teraziler, tartılan ürünlerin etiketlenmesini gerektiren marketlerde kullanılır.
Ürün ağırlığı, ürün adı, birim fiyat, toplam tutar ve barkod bilgileri, cihazın desteklediği etiket biçimine göre yazdırılabilir.
Bu sistemler özellikle müşteriye sunulmadan önce tartılan veya paketlenen ürünlerde yararlıdır.
Manav Reyonunda Barkodlu Terazi
Manav reyonunda ürünler tartılıp etiketleniyorsa müşteri etiketlenmiş ürünü kasaya götürebilir.
Kasadaki sistem, uyumlu bir barkod yapısıyla ürün bilgilerini işleyebilir. Bunun için terazi ile satış yazılımının ürün kodları ve barkod formatları açısından uyumlu olması gerekir.
Şarküteri ve Peynir Reyonunda Barkodlu Terazi
Peynir, zeytin ve farklı şarküteri ürünlerinin tartıldığı marketlerde barkodlu terazi kullanılabilir.
Çok sayıda ürün çeşidinin bulunduğu işletmelerde ürün hafızası ve etiket bilgilerini yönetme özellikleri önem kazanır.
Ön Paketleme İşlemlerinde Barkodlu Terazi
Bazı marketlerde kuruyemiş, bakliyat veya farklı ürünler satış öncesinde belirli miktarlarda paketlenir.
Uygun barkodlu teraziler, bu ürünlerin tartılması ve etiketlenmesinde kullanılabilir.
Ancak etiket üzerinde bulunması gereken yasal bilgiler ürünün türüne göre değişir. Terazinin gerekli bilgileri desteklediği ayrıca kontrol edilmelidir.
3. Market Kasasında Tartım Yapılıyorsa Hangi Terazi Seçilmeli?
Bazı marketlerde ağırlıkla satılan ürünler reyonda değil, doğrudan kasa noktasında tartılır.
Bu kullanım için kasa sistemiyle uyumlu elektronik teraziler değerlendirilebilir.
POS kasa terazileri, tartım verisini desteklenen bağlantı yöntemleriyle satış yazılımına aktarabilir. Satış programı da ürün bilgileri ve fiyatları kullanarak işlemi tamamlayabilir.
Ancak her POS terazisi her kasa programıyla çalışmaz.
Cihaz seçilmeden önce kasa yazılımının desteklediği terazi modelleri, haberleşme yöntemleri ve bağlantı özellikleri kontrol edilmelidir.
Gömme Kasa Terazisi Nedir?
Gömme terazi, tartım yüzeyinin kasa tezgâhına entegre edilmesine uygun tasarlanmış elektronik tartım cihazıdır.
Bu yapı, kasa üzerindeki çalışma alanının düzenlenmesine yardımcı olabilir.
Gömme terazinin mevcut tezgâha fiziksel olarak uyabilmesi kadar elektronik bağlantılarının da kasa sistemiyle uyumlu olması gerekir.
4. Marketin Büyüklüğüne Göre Terazi Seçimi
Marketin fiziksel büyüklüğü tek başına doğru terazi türünü belirlemez. Asıl önemli olan satış düzenidir.
Mahalle Marketi
Ağırlık üzerinden satılan ürünlerin sayısı sınırlıysa ve tartım doğrudan tezgâhta yapılıyorsa fiyat hesaplayan terazi yeterli olabilir.
Barkodlu satış yapılıyorsa etiketleme ihtiyacı da değerlendirilmelidir.
Orta Ölçekli Market
Birden fazla ürün grubunun tartıldığı, manav veya şarküteri bölümü bulunan işletmelerde barkodlu teraziler değerlendirilebilir.
Cihazın ürün hafızası, etiket seçenekleri ve kasa yazılımıyla uyumluluğu önemlidir.
Süpermarket ve Birden Fazla Reyonu Bulunan İşletmeler
Birden fazla tartım noktasının bulunduğu marketlerde ürün bilgilerinin tutarlı biçimde yönetilmesi önem kazanabilir.
Desteklenen sistemlerde ürün kayıtlarının ve fiyat bilgilerinin merkezî olarak düzenlenmesi değerlendirilebilir.
Ancak bu işlevler her barkodlu terazide bulunmaz. Kullanılacak yazılım ve ağ bağlantısı özellikleri ayrıca kontrol edilmelidir.
5. Market Terazisinde Tartım Kapasitesi ve Bölüntü Değeri
Terazi seçiminde maksimum tartım kapasitesi, ölçülecek ürünlerin ağırlık aralığına uygun olmalıdır.
Marketlerde kullanılan bazı ticari terazi modelleri farklı kapasite seçenekleri sunar. Uygun kapasite belirlenirken yalnızca en ağır ürün değil, tartım kabının veya ambalajın oluşturduğu yük de hesaba katılmalıdır.
Bölüntü değeri, ekranda ağırlığın hangi artışlarla gösterildiğini belirtir.
Daha küçük bölüntü değerine sahip bir terazi, tek başına daha doğru ölçüm yaptığı anlamına gelmez. Cihazın doğruluk sınıfı, ölçüm özellikleri ve kullanım koşulları da önemlidir.
Satış bedelinin ağırlığa göre belirlendiği uygulamalarda ticari kullanıma uygunluk ayrıca değerlendirilmelidir.
6. Market Terazisinde PLU Hafızası Neden Önemlidir?
PLU, ürünlerin kodlarla tanımlanmasını ve ilgili bilgilerin cihazda çağrılmasını sağlayan ürün kayıt sistemidir.
Örneğin farklı peynir, zeytin veya kuruyemiş türleri için ayrı ürün kodları tanımlanabilir.
Uygun bir sistemde bu kayıtlarla ürün adı, fiyat ve etiketleme bilgileri ilişkilendirilebilir.
Marketin ürün çeşitliliği arttıkça ürünlerin nasıl kaydedildiği ve fiyatlarının nasıl güncellendiği daha önemli hâle gelir.
Ancak ürün hafızası yalnızca barkodlu terazilere özgü değildir. Bazı fiyat hesaplayan terazilerde de ürün veya fiyat hafızası bulunabilir.
Satın alma sırasında cihazın kaç ürün kaydı desteklediği ve kayıtların nasıl güncellendiği kontrol edilmelidir.
7. Market Terazisi ile Kasa Programı Uyumluluğu
Market için elektronik terazi alırken yapılan önemli hatalardan biri, cihazın mevcut kasa yazılımıyla otomatik olarak çalışacağının düşünülmesidir.
Oysa farklı sistemlerde bağlantı ve veri aktarımı yöntemleri değişebilir.
Aşağıdaki konular satın alma öncesinde değerlendirilmelidir:
- Kasa programı hangi terazi modellerini destekliyor?
- Tartım verisi doğrudan mı aktarılacak, yoksa barkodlu etiket mi kullanılacak?
- Ürün kodları hangi sistem üzerinden yönetilecek?
- Ürün fiyatları terazide mi, kasa yazılımında mı tanımlanacak?
- Birden fazla terazi kullanılacak mı?
- Ağ bağlantısı ve yazılım gereksinimleri neler?
Bu soruların yanıtları, uygun terazi türünün belirlenmesine yardımcı olur.
Özellikle birden fazla reyonu olan işletmelerde bağlantı ve ürün bilgisi yönetimi ihtiyaçları cihaz seçiminin önemli bir parçasıdır.
8. Market Terazisinin Kullanım Ortamı Nasıl Olmalı?
Marketlerde teraziler çoğunlukla yoğun kullanılan çalışma noktalarında bulunur.
Bu nedenle cihazın yalnızca tartım özellikleri değil, günlük kullanım koşullarına uygunluğu da değerlendirilmelidir.
Tartım Yüzeyi
Tartılacak ürünlerin ve kullanılacak kapların boyutlarına uygun olmalıdır.
Temizlik Koşulları
Gıda satış alanlarında cihazın temizlenebilirliği önem taşır. Ancak her terazi suyla yıkanmaya uygun değildir.
Nemli veya yoğun temizlik yapılan alanlarda uygun koruma özelliklerine sahip modeller değerlendirilmelidir.
Ekran ve Tuş Takımı
Günlük kullanımda ağırlık ve fiyat bilgilerinin rahat okunabilmesi önemlidir.
Güç Kaynağı
Sabit elektrik bağlantısının bulunmadığı veya cihazın taşındığı çalışma alanlarında akülü modeller tercih edilebilir.
Güç kaynağı seçilirken cihazın gerçek çalışma süresi ve kullanım koşulları kontrol edilmelidir.
9. Market Terazisi Fiyatları Neye Göre Değişir?
Market terazisi fiyatları, seçilen ürünün türüne ve teknik özelliklerine göre farklılık gösterir.
Fiyatı etkileyebilen başlıca unsurlar:
- Tartım kapasitesi ve ölçüm özellikleri
- Barkodlu etiket veya fiş yazdırma donanımı
- Ürün hafızası
- Ekran ve tuş takımı yapısı
- Kasa ve bilgisayar bağlantıları
- Gövde ve tartım yüzeyi özellikleri
- Güç kaynağı seçenekleri
Barkodlu terazi seçilirken etiket ve diğer sarf malzemeleri de toplam kullanım maliyetinin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.
Ayrıca kasa yazılımı veya bağlantı düzenlemeleri gerekiyorsa bu ihtiyaçlar satın alma öncesinde belirlenmelidir.
En uygun cihaz, her zaman en düşük fiyatlı veya en fazla özelliğe sahip ürün değildir. Önemli olan marketin gerçek çalışma düzenine uygun olmasıdır.
10. Market Terazisi Alırken Yapılan Yaygın Hatalar
Etiketleme ihtiyacını belirlememek: Ön paketleme yapılan bir işletmede yalnızca fiyat hesaplayan terazi yeterli olmayabilir.
Kasa uyumluluğunu kontrol etmemek: Veri aktarımı veya barkodla satış işlemi için yazılım uyumu gerekir.
Yalnızca maksimum kapasiteye bakmak: Bölüntü değeri, ölçüm performansı ve minimum tartım gereksinimleri de önemlidir.
Ürün hafızasını dikkate almamak: Çok sayıda ürünle çalışan marketlerde ürün kayıtlarının nasıl yönetildiği değerlendirilmelidir.
Çalışma ortamını göz ardı etmek: Nem, temizlik ve yoğun kullanım koşulları cihaz seçiminde etkili olabilir.
Satış sonrası desteği araştırmamak: Kurulum ve teknik servis ihtiyaçları uzun süreli kullanım için önemlidir.
11. Market Terazilerinde Yasal Uygunluk ve Periyodik Muayene
Marketlerde ürün ağırlığının satış bedelini belirlediği işlemler, ticari tartım kapsamında değerlendirilir.
Bu amaçla kullanılan cihazların ilgili teknik ve yasal uygunluk koşullarını karşılaması gerekir.
Türkiye'de tartı aletlerinin türüne ve kullanım özelliklerine göre periyodik muayene yükümlülükleri bulunmaktadır.
Kalibrasyon, ayar ve yasal muayene aynı işlem değildir.
Bu nedenle market terazisinin ilgili uygunluk belgeleri, damga ve muayene durumu kontrol edilmelidir.
Yasal işlemlerin hangi merci tarafından yapılacağı, cihazın türüne ve güncel mevzuata bağlıdır.
Market Terazileri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Küçük market için barkodlu terazi gerekli mi?
Her küçük markette barkodlu terazi zorunlu değildir. Etiketleme ihtiyacı bulunmuyorsa fiyat hesaplayan terazi yeterli olabilir. Ürünler tartılıp barkodlu etiketle kasaya gönderiliyorsa barkodlu sistem değerlendirilebilir.
Market kasasında hangi terazi kullanılır?
Kasada ağırlık ölçümü yapılıyorsa satış yazılımıyla uyumlu POS kasa terazileri veya uygun gömme teraziler kullanılabilir. Seçim mevcut kasa altyapısına bağlıdır.
Barkodlu terazi bütün kasa programlarıyla çalışır mı?
Hayır. Barkod formatı, ürün kodları ve bağlantı özelliklerinin kullanılan kasa sistemiyle uyumlu olması gerekir.
Market terazisinde fiyat hafızası önemli mi?
Sık kullanılan ürünlerin fiyat bilgilerine erişimi kolaylaştırabilir. Ancak ihtiyaç duyulan hafıza ve ürün yönetimi özellikleri marketin ürün çeşitliliğine göre değerlendirilmelidir.
Market terazisi fiyatı nasıl öğrenilir?
Fiyatlar ürün türüne, kapasiteye ve teknik özelliklere göre değişebilir. Uygun fiyat teklifi almak için marketin tartım, etiketleme ve kasa bağlantısı ihtiyaçlarının belirlenmesi yararlıdır.
Akcan Elektronik ile Marketinize Uygun Terazi Seçimi
Market tezgâhı, manav reyonu ve şarküteri bölümü aynı teraziyi gerektirmez; TEM ve CAS arasından reyon bazında seçim yapmanıza yardımcı oluyoruz.
Marketiniz için yeni bir terazi düşünüyorsanız ürünlerin nerede tartıldığını, barkodlu etiket kullanıp kullanmadığınızı ve mevcut kasa sisteminizi belirterek uygun ürün seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
1988'den bu yana tartım sistemleri alanında çalışıyoruz; Pendik'teki işyerimize gelebilir ya da telefonla ulaşabilirsiniz.
