Gıda sektöründe elektronik teraziler; ham madde kabulünden üretime, porsiyonlamadan paketlemeye ve son satışa kadar farklı aşamalarda kullanılır. Ancak her işlemde aynı terazi türü uygun değildir. Tartım kapasitesi, ölçüm performansı, temizlenebilirlik, çalışma ortamı ve ürünün nasıl satılacağı cihaz seçiminde belirleyicidir.
Örneğin bir kasapta ürünün ağırlığına göre fiyat hesaplayan bir terazi kullanılırken, şarküteride barkodlu etiket yazdırabilen bir model tercih edilebilir. Gıda üretim tesisinde ise ham madde tartımı, reçete hazırlığı ve paketleme kontrolü için farklı özelliklere sahip tartım cihazları gerekebilir.
Gıda işletmelerinde terazi seçimi yalnızca ağırlığın doğru ölçülmesiyle sınırlı değildir. Tartım yüzeyinin temizlenebilir olması, cihazın nem ve çalışma koşullarına uygunluğu ve gerekli durumlarda ticari tartım mevzuatına uygunluğu da değerlendirilmelidir.
Bu rehberde gıda sektöründe kullanılan terazi çeşitlerini, farklı işletmelerin ihtiyaçlarını ve doğru cihaz seçiminde dikkat edilmesi gerekenleri açıklıyoruz.
Gıda Sektöründe Terazi Neden Önemlidir?
Gıda işletmelerinde tartım, ürün miktarının belirlenmesinin yanında üretim ve satış süreçlerinin düzenlenmesinde de kullanılır.
Bir gıda üreticisi reçetesindeki malzemeleri tartarak hazırlayabilir. Paketleme işletmesi ambalajlanan ürün miktarlarını kontrol edebilir. Market ise ağırlıkla satılan ürünün satış tutarını belirlemek için terazi kullanabilir.
Bu işlemlerin hepsi tartım gerektirir ancak aynı teknik özelliklere ihtiyaç duymaz.
Örneğin büyük bir ham madde çuvalını tartmak için kullanılan platform baskül, küçük miktarda katkı bileşeninin tartılması için uygun olmayabilir. Benzer şekilde markette fiyat hesaplayan bir terazi, paketleme hattının bütün ölçüm gereksinimlerini karşılamak zorunda değildir.
Doğru tartım sisteminin seçilmesi, ürün miktarlarının güvenilir şekilde belirlenmesine ve iş akışının düzenlenmesine yardımcı olur.
Gıda Sektöründe Hangi Terazi Çeşitleri Kullanılır?
Gıda işletmelerinde kullanılan başlıca tartım cihazları şunlardır:
| Terazi türü | Kullanım amacı | Örnek işletme |
|---|---|---|
| Fiyat hesaplayan terazi | Ağırlığa göre satış tutarını hesaplamak | Kasap, manav, market |
| Barkodlu terazi | Tartım ve ürün etiketi hazırlamak | Şarküteri, market, paketleme |
| Tartım terazisi | Ürün veya malzemenin ağırlığını ölçmek | Mutfak, üretim ve hazırlık alanı |
| Hassas terazi | Küçük miktarları uygun çözünürlükle ölçmek | Reçete geliştirme, kalite kontrol |
| Platform baskül | Büyük veya ağır malzemeleri tartmak | Gıda deposu, üretim tesisi |
| Su korumalı terazi | Uygun nemli veya ıslak çalışma alanlarında tartım | Balık işleme, bazı gıda üretim alanları |
| POS kasa terazisi | Kasa noktasında ürün tartmak | Market ve süpermarket |
Bu ürün gruplarının özellikleri marka ve modele göre değişebilir. Ayrıca her gıda işletmesinin bütün terazi türlerine ihtiyacı bulunmaz.
1. Kasaplarda Hangi Terazi Kullanılır?
Kasaplarda ağırlık üzerinden satış yapıldığı için fiyat hesaplayan teraziler yaygın olarak değerlendirilir.
Bu cihazlar ürünün ağırlığını ölçer ve uygun modellerde girilen birim fiyat üzerinden toplam satış tutarını hesaplar.
Örneğin bir kasapta farklı et ürünlerinin kilogram fiyatları bulunabilir. Kullanılan terazi, tartılan ürünün ağırlığıyla ilgili fiyat bilgisini kullanarak satış tutarını gösterebilir.
Kasap Terazisi Seçerken Nelere Bakılmalı?
Tartım kapasitesi: Günlük olarak tartılan ürünlerin en yüksek ağırlığı belirlenmelidir.
Bölüntü değeri: Ölçüm için gerekli gösterge çözünürlüğü değerlendirilmelidir.
Kefe malzemesi: Gıdayla temas edecek yüzeyin temizlenebilirliği ve malzeme uygunluğu önemlidir.
Müşteri göstergesi: Satış düzenine göre müşterinin ağırlık ve fiyat bilgisini görebilmesi gerekebilir.
Nem ve temizlik koşulları: Cihazın bulunduğu alandaki su, nem ve temizlik uygulamaları dikkate alınmalıdır.
Ticari kullanım uygunluğu: Ağırlık üzerinden satış yapılacağından cihazın ilgili mevzuata uygunluğu doğrulanmalıdır.
Kasaplarda kullanılan bütün terazilerin barkodlu olması gerekmez. Ancak ön paketleme veya etiketleme ihtiyacı varsa uygun barkodlu modeller değerlendirilebilir.
2. Şarküterilerde Barkodlu Terazi Kullanımı
Şarküterilerde peynir, zeytin ve benzeri ürünler farklı ağırlıklarda hazırlanabilir.
Ürünlerin satış öncesinde tartılıp etiketlenmesi gerekiyorsa barkodlu teraziler kullanılabilir.
Barkodlu terazi, uygun modellerde ürünün ağırlığını ve kayıtlı bilgilerini kullanarak etiket oluşturur.
Barkodlu Terazi Ne İşe Yarar?
Bir şarküteride peynirin paketlenip satışa hazırlandığını düşünelim.
İşlem genel olarak şöyle gerçekleşebilir:
- Ürün terazinin tartım yüzeyine yerleştirilir.
- Uygun ürün kaydı seçilir.
- Net ağırlık belirlenir.
- Terazi, desteklenen etiket biçiminde ilgili bilgileri yazdırır.
- Etiketlenen ürün kasada barkod okuyucuyla tanınabilir.
Bu işleyiş için ürün kodlarının, barkod biçiminin ve kasa yazılımının uyumlu olması gerekir.
PLU Hafızası Neden Önemlidir?
PLU, ürün kayıtlarının terazi üzerinden çağrılmasını sağlayan tanımlayıcıdır.
Bir şarküteride farklı peynir, zeytin ve diğer ürünlerin kayıtları bulunabilir.
Uygun barkodlu terazilerde ürün bilgileri ve fiyatlar yönetilebilir.
Ancak her cihazın PLU kapasitesi ve ürün yönetim özellikleri aynı değildir.
Barkodlu Etiket Gıda Etiketi Mevzuatını Otomatik Karşılar mı?
Hayır.
Terazinin barkodlu etiket basabilmesi, ürünün mevzuat gereği taşıması gereken bütün bilgilerin doğru ve eksiksiz bulunduğunu garanti etmez.
İlgili gıdanın etiketleme yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.
3. Market ve Manavlarda Terazi Kullanımı
Market ve manavlarda farklı tartım düzenleri kullanılabilir.
Bazı işletmelerde ürün doğrudan satış tezgâhında tartılırken bazı marketlerde etiketleme reyonda yapılır.
Bazı sistemlerde ise ürün kasa noktasındaki teraziyle tartılabilir.
Fiyat Hesaplayan Teraziler
Ürün ağırlığı ve kilogram fiyatı üzerinden toplam satış tutarını hesaplayan cihazlardır.
Manav ve küçük marketlerin satış düzenine göre değerlendirilebilir.
Barkodlu Teraziler
Ürünlerin satış öncesinde tartılıp etiketlenmesini sağlayan uygun modellerdir.
Özellikle marketlerin şarküteri ve ön paketleme alanlarında kullanılabilir.
Kasa Terazileri
Kasada tartım yapılan işletmelerde uygun POS terazileri kullanılabilir.
Bu cihazlar desteklenen sistemlerde tartım bilgisini kasa yazılımına aktarabilir.
Ancak bütün kasa terazileri her yazarkasa veya POS yazılımıyla doğrudan uyumlu değildir.
Terazinin ve satış sisteminin bağlantı özellikleri doğrulanmalıdır.
4. Gıda Üretim Tesislerinde Terazi Kullanımı
Gıda üretiminde tartım, perakende satıştan farklı ihtiyaçlara sahip olabilir.
Örneğin bir üretim tesisinde ham maddeler büyük miktarlarda kabul edilirken reçete hazırlama alanında daha küçük ağırlıklar ölçülebilir.
Paketleme aşamasında ise ürünlerin belirlenen miktarlarda hazırlanması hedeflenebilir.
Bu nedenle üretim tesislerinde farklı tartım cihazları birlikte kullanılabilir.
Ham Madde Tartımı
Çuval, kasa veya palet gibi büyük taşıyıcılarla gelen malzemeler uygun platform basküllerde tartılabilir.
Bu aşamada platform ölçüsü, kapasite ve yükleme yöntemi önemlidir.
Reçete ve Karışım Hazırlama
Üretim reçetesindeki bileşenlerin ağırlıkları uygun terazilerle belirlenebilir.
Cihaz seçilirken ölçülecek en küçük ve en büyük miktarlar dikkate alınmalıdır.
Porsiyonlama
Ürünlerin belirli ağırlıklarda hazırlanması gereken uygulamalarda, çalışma koşullarına uygun tartım terazileri kullanılabilir.
Paketleme Kontrolü
Ambalajlanan ürünlerin miktarları uygun tartım sistemleriyle kontrol edilebilir.
Ancak paketleme için kullanılan manuel teraziyle otomatik kontrol terazisi aynı cihaz türü değildir.
Otomatik tartım ve ayırma gibi işlevlerin bulunması, kullanılan sistemin özelliklerine bağlıdır.
5. Fırın ve Pastanelerde Hangi Terazi Kullanılır?
Fırın ve pastane üretiminde hamur, un, şeker ve diğer bileşenlerin farklı ağırlıklarda ölçülmesi gerekebilir.
Büyük miktarda un tartımı ile daha küçük miktardaki bir reçete bileşeninin ölçümü aynı cihazdan beklenmeyebilir.
Ham Madde Tartımı
Un ve diğer büyük hacimli malzemelerin tartımında uygun kapasiteli tartım terazileri veya basküller değerlendirilebilir.
Reçete Hazırlama
Küçük miktardaki bileşenlerde daha uygun bölüntü değerine ve ölçüm performansına sahip teraziler gerekebilir.
Hazır Ürün Tartımı
Üretilen ürünlerin ağırlık kontrolünde uygun tartım sistemleri kullanılabilir.
Bu nedenle bir fırın veya pastanenin tek bir teraziyle bütün tartım işlemlerini yürütmesi her zaman uygun olmayabilir.
6. Balık ve Deniz Ürünleri İşletmelerinde Terazi Seçimi
Balık işleme ve satış alanları, nemli çalışma koşullarına sahip olabilir.
Bu tür ortamlarda terazi seçilirken yalnızca tartım kapasitesi değerlendirilmemelidir.
Cihazın gövdesi, gösterge bölümü, güç bağlantısı ve temizlenebilirliği de önem taşır.
Su Korumalı Terazi Neden Gerekebilir?
Çalışma alanında su sıçraması veya yoğun temizlik bulunuyorsa cihazın bu koşullara uygun koruma özellikleri gerekebilir.
Ancak bütün su korumalı teraziler aynı koşullara dayanıklı değildir.
IP koruma sınıfı ve üreticinin belirttiği temizlik koşulları model bazında değerlendirilmelidir.
Örneğin CAS FW500, üretici tarafından paslanmaz gövdeli ve IP69 koruma sınıfına sahip bir tartım terazisi olarak tanımlanır.
Bu ürün grubu, ıslak gıda üretim ortamlarında değerlendirilebilecek gerçek bir örnektir.
Bununla birlikte IP69 ifadesi, cihazın bütün kimyasallara veya her temizlik işlemine sınırsız dayanıklı olduğu anlamına gelmez.
7. Gıda Terazilerinde Paslanmaz Çelik Neden Tercih Edilir?
Gıda işletmelerinde tartım yüzeyinin malzemesi önemli bir seçim kriteridir.
Paslanmaz çelik, uygun tür ve yüzey özellikleriyle bazı gıda uygulamalarında temizlenebilirlik ve korozyon dayanımı açısından tercih edilebilir.
Ancak her paslanmaz çelik yüzeyin bütün gıda uygulamalarına otomatik olarak uygun olduğu söylenemez.
Malzemenin türü, yüzey işçiliği, temizlenebilirliği ve gıdayla temas koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Yalnızca Kefe Paslanmazsa Yeterli mi?
Bu sorunun yanıtı cihazın kullanılacağı alana bağlıdır.
Örneğin kuru bir ürünün uygun bir kap içinde tartıldığı tezgâhta ihtiyaç duyulan özelliklerle, düzenli yıkama yapılan üretim alanındaki gereksinimler farklı olabilir.
Bazı terazilerde yalnızca kefe paslanmazken bazı modellerde gövdenin daha geniş bölümü paslanmaz malzemeden üretilir.
Bu nedenle ürün açıklamasındaki “paslanmaz kefe” ile “paslanmaz gövde” ifadeleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Gıdaya Temas Uygunluğu Nasıl Değerlendirilir?
Gıda ile doğrudan temas edecek tartım yüzeyinin ilgili malzeme ve hijyen gereksinimlerine uygunluğu değerlendirilmelidir.
Gerekli durumlarda üreticiden malzeme ve ürün uygunluk belgeleri istenebilir.
Terazinin gövde malzemesinin doğru seçilmesi önemlidir; ancak hijyen yalnızca malzemeye bağlı değildir.
8. Gıda Terazilerinde Hijyen ve Temizlik
Gıda işletmelerinde kullanılan tartım cihazlarının temizlenebilir olması ve uygun hijyen koşullarında kullanılması önemlidir.
Türkiye'deki Gıda Hijyeni Yönetmeliği, gıdayla temas eden malzeme ve ekipmanın etkili şekilde temizlenmesini, gerekli durumlarda dezenfekte edilmesini ve bulaşmayı en aza indirecek özelliklerde olmasını öngörür.
Bu nedenle terazi seçiminde şu konular değerlendirilmelidir:
- Tartım yüzeyinin temizlenebilir olması
- Ürün kalıntılarının birikebileceği bölgeler
- Ekran ve tuş takımının çalışma ortamına uygunluğu
- Cihazın üretici tarafından belirtilen temizlik koşulları
- Gıda ile temas eden yüzeylerin uygunluğu
- Terazinin çevresinin temizlenebilmesine imkân veren yerleşim
Terazi Su ile Yıkanabilir mi?
Her terazi yıkamaya uygun değildir.
Bazı modeller yalnızca uygun şekilde silinerek temizlenmek üzere tasarlanmıştır.
Suya dayanıklı ürünlerde bile izin verilen temizleme yöntemi, su basıncı, sıcaklık ve kimyasal kullanımı modele bağlıdır.
Terazinin elektronik bölümleri üreticinin izin vermediği şekilde suya veya temizlik maddesine maruz bırakılmamalıdır.
Çiğ ve Hazır Gıda Aynı Terazide Tartılabilir mi?
Farklı ürün gruplarında çapraz bulaşma riski değerlendirilmelidir.
Özellikle çiğ ürünlerle doğrudan tüketime hazır ürünlerin işlendiği alanlarda işletmenin hijyen prosedürlerine uygun ekipman ayrımı veya gerekli temizlik ve dezenfeksiyon uygulamaları önemlidir.
Tek bir terazinin her ürün grubu için uygun olduğu varsayılmamalıdır.
9. Gıda Terazilerinde IP65, IP68 ve IP69 Ne Demek?
IP koruma sınıfları, cihazın muhafazasının katı yabancı cisimlere ve su girişine karşı belirli test koşullarındaki koruma düzeyini ifade eder.
Örneğin IP65, IP68 veya IP69 gibi sınıflar farklı su koruma koşullarıyla ilgilidir.
Ancak bu sınıflar birbirinin doğrudan yerine geçen genel kalite puanları değildir.
IP65 Terazi
Belirli su püskürtme ve toz koruma test koşullarına karşı koruma özellikleri ifade eder.
IP68 Terazi
İlgili üretici tarafından belirtilen daldırma koşulları kapsamında su girişine karşı korumayı ifade eder.
IP69 Terazi
İlgili standarttaki yüksek basınçlı ve yüksek sıcaklıklı su püskürtme test koşullarıyla ilişkilidir.
Önemli: IP68 ve IP69 farklı test koşullarını ifade eder. Bir cihazın belirli IP sınıfına sahip olması, başka bütün su koruma sınıflarını otomatik olarak karşıladığını veya her temizlik uygulamasına dayanıklı olduğunu göstermez.
Özellikle kimyasal temizlik kullanılan gıda alanlarında üreticinin açık kullanım ve bakım talimatları esas alınmalıdır.
10. Gıda Paketlemede Net ve Brüt Ağırlık
Gıda paketleme işlemlerinde ürün ağırlığıyla ambalaj ağırlığının birbirinden ayrılması önemlidir.
Bu noktada dara alma işlevi kullanılır.
Brüt Ağırlık Nedir?
Ürün ve ilgili ambalajın birlikte oluşturduğu toplam ağırlıktır.
Dara Nedir?
Net ağırlık hesabında toplam ağırlıktan çıkarılan kap veya ambalaj ağırlığıdır.
Net Ağırlık Nedir?
Ambalajın darası çıkarıldıktan sonra belirlenen ürün miktarıdır.
Örnek:
| Ölçüm | Ağırlık |
|---|---|
| Kap ve ürün birlikte | 1.150 g |
| Boş kap darası | 150 g |
| Ürünün net ağırlığı | 1.000 g |
Net ağırlık = Brüt ağırlık − Dara
Bu örnekte ürünün net ağırlığı 1.000 gramdır.
Ancak dara işlemi, cihazın fiziksel kapasitesini artırmaz.
Ayrıca doğru dara alınmış olması, terazinin bütün ölçüm aralığında doğru çalıştığının garantisi değildir.
11. Barkodlu Terazi ve Gıda Etiketleme
Gıda sektöründe bazı ürünler önceden sabit ağırlıklarda paketlenirken bazıları değişken ağırlıklı olarak hazırlanır.
Örneğin aynı peynir türünden hazırlanan farklı paketlerin ağırlıkları birbirinden farklı olabilir.
Bu tür satış düzenlerinde barkodlu terazi kullanılabilir.
GS1 Türkiye, Türkiye içinde kullanılan belirli değişken ağırlıklı ürün numaralandırma yapısını açıklamaktadır.
Bu yapıda ürün numarası ve gram cinsinden ağırlık bilgisi barkod içerisinde yer alabilir.
Ancak bütün barkodlu terazilerin her numaralandırma yapısını veya kasa yazılımını desteklediği düşünülmemelidir.
Etiketleme Sisteminde Neler Kontrol Edilmeli?
Ürün kaydı: Terazi ve kasa sistemindeki ürünlerin doğru tanınması gerekir.
Ağırlık: Etikette kullanılan miktarın doğru net ağırlığı temsil etmesi önemlidir.
Barkod biçimi: Teraziyle kasa yazılımının uyumlu olması gerekir.
Fiyat: Ağırlık ve birim fiyat üzerinden yapılan işlemlerin doğru hesaplanması gerekir.
Etiket içeriği: Ürünün mevzuat kapsamında gerekli bilgileri ayrı değerlendirilmelidir.
Etiket yazıcısının bulunması, ürünün tüm yasal etiketleme gerekliliklerinin otomatik karşılandığı anlamına gelmez.
12. Gıda Üretiminde Kapasite ve Bölüntü Değeri Nasıl Seçilir?
Gıda sektöründe kullanılan terazilerin kapasiteleri çok farklı olabilir.
Örneğin büyük miktarda ham madde tartan bir üretim tesisinin ihtiyacıyla küçük porsiyonlar hazırlayan bir mutfağın ihtiyacı aynı değildir.
Maksimum Kapasite
Terazinin desteklediği en yüksek yük değeridir.
Ürün, kap ve varsa diğer taşıyıcı malzemelerin oluşturduğu toplam yük dikkate alınmalıdır.
Minimum Tartım Gereksinimi
Ölçülmesi gereken en küçük miktar da önemlidir.
Yüksek kapasiteli bir terazinin bütün küçük ağırlıkları yeterli performansla ölçebileceği varsayılmamalıdır.
Bölüntü Değeri
Terazi ekranında birbirini izleyen ağırlık değerleri arasındaki farktır.
Örneğin ekranın 1 gramlık artışlarla değer göstermesi, ölçüm hatasının mutlaka 1 gram olduğu anlamına gelmez.
Ölçüm Performansı
Cihazın doğruluğu, tekrarlanabilirliği ve kullanım koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle ürün seçimi yalnızca kilogram kapasitesine veya ekrandaki basamak sayısına göre yapılmamalıdır.
13. Gıda Üretiminde Terazi Kalibrasyonu ve Rutin Kontrol
Gıda işletmelerinde tartım sonuçlarının önemine göre ölçüm kontrolleri planlanabilir.
Örneğin üretim reçetesinde miktarların doğru belirlenmesi veya paketleme kontrolü gibi uygulamalarda uygun ölçüm performansı gerekebilir.
Kalibrasyon Nedir?
Terazinin gösterdiği değerlerle uygun referans değerler arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
Rutin Kontrol Nedir?
Terazinin işletme tarafından belirlenen kabul kriterlerini karşılamaya devam edip etmediğinin uygun yöntemlerle izlenmesidir.
Ayar Nedir?
Cihazın ölçüm davranışının değiştirilmesine yönelik işlemdir.
Bu üç işlem aynı değildir.
Ayrıca bütün gıda terazilerinin aynı aralıklarla kalibre edilmesi gerektiği düşünülmemelidir.
Kalibrasyon ve rutin kontrol sıklığı, işletmenin ölçüm ihtiyacına, risklere ve ilgili gereksinimlere göre belirlenmelidir.
14. Gıda Sektöründeki Teraziler İçin Yasal Muayene
Gıda işletmelerinde kullanılan bazı tartı aletleri, kullanım amaçlarına göre Türkiye'deki yasal metroloji düzenlemelerine tabi olabilir.
Özellikle ürünlerin ağırlığı üzerinden alım veya satım yapılıyorsa cihazın ilgili ticari tartım uygunluğu değerlendirilmelidir.
Türkiye'de belirli tartı aletleri 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamındaki muayene ve uygunluk gereksinimlerine tabidir.
Kalibrasyon ile Yasal Muayene Aynı mı?
Hayır.
Kalibrasyon, ölçüm sonuçlarının referanslarla ilişkisini belirlemeye yöneliktir.
Yasal muayene ise ilgili cihazın mevzuatta belirtilen koşullara uygunluğunu değerlendiren ayrı bir işlemdir.
Dolayısıyla kalibrasyon belgesi bulunması, yasal muayenenin tamamlandığı anlamına gelmez.
Ayrıca ticari amaçla kullanılacak her elektronik terazinin otomatik olarak mevzuata uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Cihazın tam modeli ve kullanım amacı üzerinden geçerli koşullar doğrulanmalıdır.
15. CAS ve TEM Gıda Terazileri
CAS ve TEM, farklı ticari ve endüstriyel tartım uygulamalarına yönelik ürün grupları sunmaktadır.
Gıda işletmelerinde değerlendirilecek cihazın özellikleri, marka isminden çok ürünün türüne ve tam modeline bağlıdır.
CAS Gıda Terazileri
CAS ürün yelpazesinde fiyat hesaplayan, barkodlu, tartım ve su korumalı terazi türleri bulunmaktadır.
Örneğin:
CAS CL5200 N: Market, şarküteri ve ön paketleme uygulamalarına yönelik barkodlu terazi. Üreticinin açıklamasında ürün hafızası, etiket yazıcısı ve farklı bağlantı seçenekleri yer alır.
CAS FW500: Üreticinin su korumalı, paslanmaz tartım terazisi olarak tanımladığı ürün. IP69 koruma sınıfıyla nemli ve ıslak gıda üretim alanları için değerlendirilebilir.
Bu örnekler, gıda sektöründe birbirinden farklı tartım ihtiyaçlarının bulunduğunu gösterir.
Ancak üreticinin kataloğunda bulunan ürünlerin tamamının her zaman stokta olduğu varsayılmamalıdır.
TEM Gıda Terazileri
TEM'in ürün gruplarında fiyat hesaplayan teraziler, tartım cihazları, basküller ve çeşitli tartım sistemleri bulunmaktadır.
Gıda sektöründe TEM marka cihaz seçilirken kullanım alanı, tartım kapasitesi, temizlenebilirlik, gövde yapısı ve ticari kullanım gereksinimleri dikkate alınmalıdır.
Örneğin markette kullanılan fiyat hesaplayan bir modelle üretim alanında kullanılacak platform baskül farklı ihtiyaçlara yanıt verir.
Belirli bir modelin su koruması, bağlantıları veya diğer teknik özellikleri üreticinin ilgili ürün belgesinden doğrulanmalıdır.
16. Gıda Terazisi Fiyatları Neye Göre Değişir?
Gıda terazilerinin fiyatları, kullanım amaçlarına ve teknik özelliklerine bağlı olarak değişebilir.
Fiyatı etkileyebilen başlıca unsurlar:
- Terazinin türü
- Maksimum tartım kapasitesi
- Gerekli ölçüm performansı
- Kefe ve gövde malzemesi
- Su ve toz koruma özellikleri
- Barkodlu etiket yazıcısı
- Ürün hafızası
- Bilgisayar veya kasa bağlantıları
- Platform boyutları
- Güç kaynağı seçenekleri
- Kurulum ve teknik servis gereksinimi
Örneğin gıda paketlemede kullanılan barkodlu teraziyle yalnızca ağırlık ölçen standart bir tartım terazisi farklı donanımlara sahiptir.
Benzer şekilde paslanmaz ve su korumalı bir cihazın teknik özellikleri standart bir modele göre farklı olabilir.
Bu nedenle yalnızca fiyat karşılaştırması yapmadan önce cihazın hangi işlemler için kullanılacağı belirlenmelidir.
17. Gıda İşletmeleri İçin Terazi Seçim Tablosu
| İşletme | Öncelikli ihtiyaç | Değerlendirilebilecek terazi |
|---|---|---|
| Kasap | Tartım ve satış fiyatı | Fiyat hesaplayan terazi |
| Şarküteri | Tartım ve ürün etiketi | Barkodlu terazi |
| Manav | Ağırlık üzerinden satış | Fiyat hesaplayan veya uygun POS terazi |
| Market | Reyon etiketleme ve kasa tartımı | Barkodlu terazi ve/veya POS terazi |
| Fırın | Ham madde ve reçete tartımı | Tartım ve gerektiğinde hassas terazi |
| Pastane | Reçete ve porsiyonlama | Uygun tartım veya hassas terazi |
| Balık işleme | Nemli ortamda tartım | Uygun su korumalı terazi |
| Gıda deposu | Koli, kasa ve palet tartımı | Platform baskül |
| Gıda üretim tesisi | Ham madde, reçete ve paketleme | Birden fazla tartım sistemi |
| Kalite kontrol | Gerekli ölçüm performansı | Hassas veya uygun laboratuvar terazisi |
Tablo genel bir rehberdir. İşletmelerin gerçek ihtiyaçları kullanılan ürünlere, çalışma ortamına ve ölçüm gereksinimlerine göre değişebilir.
18. Gıda Terazisi Satın Almadan Önce Kontrol Listesi
Doğru cihazı belirlemek için şu sorular yanıtlanmalıdır:
| Kontrol konusu | Sorulması gereken soru |
|---|---|
| Kullanım alanı | Market, üretim, paketleme veya depo mu? |
| Tartılacak ürün | Hangi gıda ürünleri tartılacak? |
| Kapasite | En düşük ve en yüksek ağırlık nedir? |
| Ölçüm performansı | Hangi ölçüm gereksinimleri karşılanmalı? |
| Gıdayla temas | Ürün doğrudan kefeye temas edecek mi? |
| Hijyen | Hangi temizlik ve dezenfeksiyon koşulları var? |
| Nem | Su sıçraması veya yıkama yapılıyor mu? |
| Gövde | Paslanmaz malzeme gerekli mi? |
| Etiketleme | Barkodlu etiket basılması gerekiyor mu? |
| Kasa bağlantısı | Mevcut satış yazılımıyla uyum gerekli mi? |
| Ticari kullanım | Yasal tartım uygunluğu gerekiyor mu? |
| Teknik servis | Kurulum ve bakım desteği nasıl sağlanacak? |
Bu soruların yanıtları, gereğinden fazla veya yetersiz özelliğe sahip bir cihaz seçilmesini önlemeye yardımcı olabilir.
Gıda Sektöründe Terazi Kullanımı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gıda sektöründe hangi teraziler kullanılır?
Fiyat hesaplayan, barkodlu, tartım, hassas ve platform baskül gibi farklı cihazlar kullanılabilir. Seçim işletmenin tartım ihtiyacına bağlıdır.
Gıda terazisi nedir?
Gıda ürünlerinin tartımında kullanılmak üzere seçilen ve ilgili ölçüm, malzeme, hijyen ve çalışma ortamı gereksinimlerini karşılaması gereken tartım cihazıdır.
Kasap için hangi terazi uygundur?
Ağırlığa göre satış yapılan işletmelerde uygun fiyat hesaplayan teraziler değerlendirilebilir. Kapasite, temizlenebilirlik ve ticari kullanım uygunluğu önemlidir.
Şarküteri için barkodlu terazi gerekli mi?
Ürünler satış öncesinde tartılıp etiketlenecekse barkodlu terazi yararlı olabilir. Ancak her şarküterinin aynı satış sistemine ihtiyacı yoktur.
Gıda üretiminde paslanmaz terazi zorunlu mu?
Malzeme ve ekipman uygunluğu, ürünle temas ve hijyen koşullarına göre değerlendirilmelidir. Her uygulamada yalnızca paslanmaz gövde bulunması tek başına yeterlilik göstergesi değildir.
Suya dayanıklı terazi yıkanabilir mi?
Cihazın IP sınıfı ve üreticinin temizlik talimatlarına bağlıdır. Her su korumalı terazi her yıkama yöntemine uygun değildir.
IP68 terazi ile IP69 terazi aynı mı?
Hayır. Farklı su koruma test koşullarını ifade ederler. Birinin diğerinden her kullanımda daha uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Gıda üretiminde tek terazi yeterli mi?
İşletmenin farklı ağırlık aralıkları ve çalışma alanları bulunuyorsa birden fazla türde terazi gerekebilir.
Barkodlu terazi net ağırlığı hesaplar mı?
Uygun modellerde dara alınarak ürünün net ağırlığı belirlenebilir ve desteklenen etiket biçiminde kullanılabilir.
Terazi üzerindeki paslanmaz kefe gıdayla temasa uygun mudur?
Uygunluk yalnızca “paslanmaz” ifadesine göre belirlenmez. Malzeme, yüzey özellikleri ve kullanım koşulları değerlendirilmelidir.
Gıda üretim terazisi kalibrasyonu gerekli mi?
Kalibrasyon ve rutin kontrol ihtiyacı ölçümün önemine, kullanım amacına ve ilgili gereksinimlere göre belirlenmelidir.
Market terazisi periyodik muayeneye tabi mi?
Belirli ticari tartı aletleri yasal muayene yükümlülüğüne tabidir. Uygulanabilir koşullar cihazın teknik özelliklerine göre doğrulanmalıdır.
Gıda terazisi fiyatları neden farklıdır?
Kapasite, ölçüm performansı, gövde malzemesi, çevresel koruma, yazıcı ve bağlantı seçenekleri fiyatı etkileyebilir.
Akcan Elektronik — Gıda Sektörü İçin Terazi ve Baskül Sistemleri
Gıda üretiminde terazi seçimi hijyen ve su geçirmezlik ile birlikte ele alınmalıdır; TEM ve CAS çözümlerini üretim hattınıza göre değerlendirmenize yardımcı oluyoruz.
Market, kasap, şarküteri, gıda üretim tesisi, depo ve paketleme alanlarında kullanılan tartım cihazlarına ilişkin ürün ve teknik servis taleplerini değerlendiriyoruz.
Gıda işletmeniz için terazi veya baskül araştırıyorsanız tartılacak ürünleri, kapasite ihtiyacınızı, çalışma ortamınızı ve etiketleme gereksinimlerinizi belirterek uygun ürün seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Merkezimiz Pendik'tedir; İstanbul genelinde ve başta Gebze olmak üzere Kocaeli bölgesinde hizmet veriyoruz.



