Terazi Kalibrasyonu Nedir, Neden Önemlidir?

Terazi kalibrasyonu, elektronik terazi veya baskülün gösterdiği ağırlık değerlerinin uygun referans kütlelerle karşılaştırılması ve ölçüm sonuçları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu işlem, terazinin ölçüm performansını değerlendirmek ve sonuçların güvenilirliğini anlamak için kullanılır.

Market, üretim tesisi, depo ve laboratuvarlarda kullanılan teraziler farklı ağırlıkları ölçmek için tasarlanır. Ancak bir cihazın ekranda ağırlık göstermesi, her koşulda doğru ölçüm yaptığı anlamına gelmez.

Örneğin bir terazi, bilinen değeri 5 kilogram olan uygun referans kütleyi 5,002 kilogram olarak gösterebilir. Bu durumda göstergeyle referans değer arasında bir fark bulunur.

Kalibrasyon, bu tür ölçüm farklılıklarının uygun yöntemlerle belirlenmesini ve ölçüm belirsizliğiyle birlikte değerlendirilmesini sağlar.

Burada önemli bir ayrım vardır: Kalibrasyon teraziyi kendiliğinden düzeltmez. Ölçüm davranışının değiştirilmesi gerekiyorsa ayar veya onarım gibi farklı işlemler söz konusu olabilir.

Bu rehberde terazi kalibrasyonunun ne olduğunu, nasıl gerçekleştirildiğini, hangi durumlarda gerekli olabileceğini ve yasal periyodik muayeneden farkını açıklıyoruz.

Terazi Kalibrasyonu Nedir?

Kalibrasyon, belirli koşullar altında bir ölçüm cihazının gösterdiği değerlerle uygun ölçüm standartlarının sağladığı referans değerler arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.

Terazilerde bu işlem, uygun kütle standartları kullanılarak ölçüm sisteminin davranışının değerlendirilmesiyle gerçekleştirilir.

Kalibrasyon yalnızca bir ağırlığın teraziye konulup ekrandaki sayının okunmasından ibaret değildir.

İşlemin kapsamına göre farklı ölçüm noktaları, tekrarlanabilirlik, yükün konumuna bağlı etkiler ve ölçüm belirsizliği de değerlendirilir.

Kalibrasyonun Temel Amacı

Kalibrasyonun amacı, terazinin nasıl ölçüm yaptığını belirlemek ve sonuçların kullanım amacı açısından değerlendirilmesine yardımcı olmaktır.

Örneğin:

• Terazi referans ağırlığa göre ne kadar farklı gösteriyor?
• Aynı yük tekrarlandığında benzer sonuçlar elde ediliyor mu?
• Farklı ağırlık noktalarında ölçüm davranışı değişiyor mu?
• Platformun farklı noktalarına yerleştirilen yük sonuçları etkiliyor mu?
• Ölçüm sonucunun belirsizliği nedir?

Bu sorular, uygun kalibrasyon kapsamı içerisinde ele alınabilir.

Kalibrasyon sonucu, terazinin ölçüm performansına ilişkin bilgi sağlar. Cihazın her durumda otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.

Terazi Kalibrasyonu Neden Önemlidir?

Elektronik terazilerde ölçüm farklılıkları, cihazın kullanım amacına göre farklı sonuçlar doğurabilir.

Örneğin ağırlık üzerinden ürün satılan bir işletmede ölçüm sapması satış miktarını etkileyebilir.

Üretim tesisinde kullanılan bir tartım cihazındaki fark, ham madde miktarlarının beklenenden farklı belirlenmesine neden olabilir.

Laboratuvarda ise küçük kütle farklılıkları, ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesinde önem kazanabilir.

1. Ölçüm Güvenilirliğinin Değerlendirilmesi

Kalibrasyon, terazinin belirli koşullardaki ölçüm davranışına ilişkin bilgi sağlar.

2. Ölçüm Sapmalarının Belirlenmesi

Referans kütlelerle yapılan karşılaştırmalar, gösterge değerleri ile referans değerler arasındaki farkların anlaşılmasına yardımcı olur.

3. Üretim ve Kalite Kontrol

Tartım sonuçlarının ürün miktarını veya kalite kontrol kararlarını etkilediği işlemlerde cihazın ölçüm performansı önemlidir.

4. Ölçüm Kayıtlarının Oluşturulması

Kalibrasyon sonuçları uygun şekilde belgelendirilerek cihazın belirli tarihteki performansı kayıt altına alınabilir.

5. Teknik Sorunların Değerlendirilmesi

Beklenmeyen ölçüm farklılıkları, cihazın teknik durumunun incelenmesini gerektirebilir.

Ancak kalibrasyonun tek başına bütün mekanik ve elektronik arızaları teşhis ettiği düşünülmemelidir.

Terazi Kalibrasyonu Nasıl Yapılır?

Terazi kalibrasyonunun yöntemi, cihazın türüne, kapasitesine, istenen ölçüm performansına ve uygulanacak kalibrasyon prosedürüne bağlıdır.

Örneğin hassas bir laboratuvar terazisi ile endüstriyel platform baskül için aynı test yükleri ve yöntemler kullanılmaz.

Genel süreç aşağıdaki aşamalardan oluşabilir.

1. Cihazın Teknik Bilgileri Belirlenir

Kalibre edilecek terazinin marka, model, kapasite ve bölüntü değeri gibi özellikleri değerlendirilir.

Cihazın hangi amaçla kullanıldığı ve hangi ağırlık aralıklarında ölçüm yaptığı da önemlidir.

2. Çalışma Koşulları Değerlendirilir

Terazinin bulunduğu ortamın ve kurulumun ölçüme uygunluğu incelenir.

Titreşim, hava akımı, sıcaklık değişimleri ve mekanik temas gibi etkiler sonuçları değiştirebilir.

3. Uygun Referans Kütleler Kullanılır

Cihazın kapasitesine ve gerekli ölçüm belirsizliğine uygun referans kütleler seçilir.

Bu kütlelerin bilinen değerleri ve metrolojik izlenebilirliği önemlidir.

4. Ölçüm Sonuçları Kaydedilir

Belirlenmiş test noktalarında teraziye uygulanan referans değerler ve cihazın gösterdiği sonuçlar kaydedilir.

5. Gerekli Performans Testleri Yapılır

Kalibrasyon kapsamına bağlı olarak farklı testler gerçekleştirilebilir.

Bunlar arasında gösterge hatası, tekrarlanabilirlik ve yükün farklı konumlarının etkisi bulunabilir.

6. Ölçüm Belirsizliği Değerlendirilir

Referans kütle, cihazın gösterimi, tekrarlanabilirlik ve diğer ilgili etkiler dikkate alınarak ölçüm belirsizliği hesaplanır.

7. Sonuçlar Raporlanır

Kalibrasyon sonuçları, kullanılan yöntem ve ilgili bilgilerle birlikte kalibrasyon belgesinde sunulabilir.

Bu süreç, genel çalışma mantığını açıklar. Gerçek kalibrasyon işlemi ilgili teknik yöntemlere göre yetkin personel tarafından gerçekleştirilmelidir.

Terazi Kalibrasyonunda Hangi Testler Yapılır?

Kalibrasyonun kapsamına göre farklı ölçüm özellikleri değerlendirilebilir.

Gösterge Hatası

Terazinin gösterdiği değer ile uygun referans değer arasındaki fark incelenir.

Tekrarlanabilirlik

Aynı yükün benzer koşullarda tekrar ölçülmesi sonucunda değerlerin birbirine ne kadar yakın olduğu değerlendirilir.

Farklı Tartım Noktaları

Terazinin yalnızca tek bir ağırlıkta değil, kullanım aralığındaki farklı noktalarda nasıl davrandığı incelenebilir.

Köşe Yükleme veya Merkez Dışı Yükleme

Özellikle platform basküllerde aynı yükün farklı konumlarda nasıl ölçüldüğü değerlendirilebilir.

Sıfır Durumu

Terazinin başlangıç sıfır noktası ve ilgili çalışma koşulları değerlendirmeye dahil edilebilir.

Bütün kalibrasyonların aynı testleri içerdiği düşünülmemelidir.

Uygulanacak yöntem ve test noktaları, cihazın özelliklerine ve kalibrasyon kapsamına göre belirlenir.

Kalibrasyon Hatası Nasıl Hesaplanır?

Basit bir örnekle gösterge hatasının ne olduğunu açıklayalım.

Uygun teknik koşullarda, referans değeri 5.000 gram olan bir kütlenin teraziye yerleştirildiğini düşünelim.

Terazi ekranında 5.002 gram görüntülensin.

Hesaplama:

Gösterge hatası = Gösterilen değer − Referans değer

5.002 g − 5.000 g = +2 g

Bu örnekte terazi, referans değerden 2 gram daha yüksek göstermektedir.

Ancak burada önemli bir nokta vardır.

2 gramlık farkın kabul edilebilir olup olmadığı yalnızca bu hesaplamaya bakılarak belirlenemez.

Terazinin kullanım amacı, gerekli toleranslar, cihazın özellikleri ve ölçüm belirsizliği değerlendirilmelidir.

Bu değerler yalnızca açıklama amacıyla hazırlanmıştır; gerçek bir kalibrasyon sonucu değildir.

Ölçüm Belirsizliği Nedir?

Ölçüm belirsizliği, bir ölçüm sonucuna ilişkin değerlerin ne kadar yayılabileceğini tanımlayan metrolojik kavramdır.

Günlük kullanımda ölçüm belirsizliği bazen hata payıyla aynı anlamda kullanılır. Ancak teknik olarak bu iki kavram aynı değildir.

Kalibrasyonda belirsizliğin değerlendirilmesi önemlidir çünkü bir gösterge farkını bilmek, ölçüm sonucuyla ilgili bütün bilgiyi vermez.

Ölçüm Belirsizliğini Neler Etkiler?

• Kullanılan referans kütlelerin özellikleri
• Terazinin tekrarlanabilirliği
• Göstergenin çözünürlüğü
• Ortam koşulları
• Yükleme konumu
• Uygulanan ölçüm yöntemi
• İlgili diğer ölçüm etkileri

Ölçüm belirsizliği, uygun yöntemlerle değerlendirilerek raporlanır.

Bölüntü Değeri Ölçüm Belirsizliği midir?

Hayır.

Terazinin bölüntü değeri, ekrandaki iki ardışık gösterge değeri arasındaki farktır.

Örneğin 0,01 gramlık bölüntü değeri bulunan bir terazi, ağırlığı bu artışlarla gösterebilir.

Ancak bu durum cihazın bütün ölçümleri 0,01 gram belirsizlikle veya hatayla gerçekleştirdiği anlamına gelmez.

Gösterge çözünürlüğü ile ölçüm performansı farklı özelliklerdir.

Kalibrasyonda Metrolojik İzlenebilirlik Nedir?

Metrolojik izlenebilirlik, ölçüm sonucunun uygun referanslara belgelenmiş ve kesintisiz kalibrasyon ilişkileri üzerinden bağlanabilmesini ifade eder.

Bu ilişkilerde ölçüm belirsizlikleri de dikkate alınır.

Terazi kalibrasyonunda kullanılan referans kütlelerin izlenebilirliği, ölçüm sonuçlarının güvenilir şekilde değerlendirilmesinin önemli unsurlarından biridir.

Ancak yalnızca bir kütlenin üzerinde nominal değer yazması, onun gerekli metrolojik özelliklerinin doğrulandığı anlamına gelmez.

Örneğin üzerinde 1 kg yazan herhangi bir metal nesne, kendiliğinden uygun bir kalibrasyon referansı olarak kabul edilmemelidir.

Referans kütlelerin ölçüm özellikleri, kullanım amacı ve uygunluğu belirlenmelidir.

Kalibrasyon ile Terazi Ayarı Arasındaki Fark Nedir?

Kalibrasyon ve ayar, tartım sistemlerinde en sık karıştırılan iki işlemdir.

Kalibrasyon, terazinin mevcut ölçüm davranışını belirlemeye yöneliktir.

Ayar, terazinin gösterimini veya ölçüm davranışını uygun hâle getirmek amacıyla yapılan işlemdir.

Kalibrasyon Yapılırsa Terazi Düzelir mi?

Her zaman değil.

Kalibrasyon sonucunda bir sapma belirlenebilir.

Ancak bu sapmanın giderilmesi için ayar veya onarım gerekebilir.

Bazı durumlarda cihazın mevcut ölçüm davranışı, işletmenin ihtiyacını zaten karşılıyor olabilir ve ayara ihtiyaç duyulmayabilir.

Ayar Sonrasında Ne Yapılmalı?

Ayar cihazın ölçüm davranışını değiştirebildiğinden, sonrasında gerekli ölçüm değerlendirmesi ve kalibrasyon yapılması önemlidir.

Özellikle ticari cihazlarda yetkisiz ayar işlemlerinden kaçınılmalıdır.

Terazinin Kendi Kendine Kalibrasyon Yapması Ne Demektir?

Bazı hassas ve analitik terazilerde dahili referans kütle kullanılarak otomatik veya kullanıcı tarafından başlatılan ayar işlevi bulunur.

Bu özellik üretici tarafından bazen *internal calibration*, *auto calibration* veya benzeri isimlerle sunulabilir.

Ancak teknik açıdan burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrım vardır.

Cihazın dahili ayar işlevini çalıştırması, otomatik olarak bağımsız bir dış kalibrasyonun gerçekleştirildiği anlamına gelmez.

Dahili Ayar Ne İşe Yarar?

Uygun modellerde terazinin gösterimini belirli koşullarda düzenlemeye yardımcı olabilir.

Harici Kalibrasyonun Yerine Geçer mi?

Her durumda geçmez.

Dahili ayar işlevi ile uygun referanslar üzerinden yapılan ve sonuçları belgelendirilen kalibrasyon farklı amaçlara sahip olabilir.

Dolayısıyla cihazın ekranında CAL yazması veya otomatik ayar işleminin tamamlanması, bütün ölçüm gereksinimlerinin karşılandığını kanıtlamaz.

Terazi Kalibrasyonu ile Rutin Kontrol Arasındaki Fark

Bazı işletmelerde kalibrasyonlar arasındaki dönemde cihazın ölçüm performansını izlemek amacıyla rutin kontroller yapılır.

Örneğin uygun referans kütleler kullanılarak belirli kontrol noktalarında sonuçların işletmenin kabul kriterlerini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilebilir.

Ancak rutin kontrol ile kalibrasyon aynı işlem değildir.

Rutin kontrol, cihazın belirli bir kullanım gereksinimini karşılamaya devam edip etmediğini izlemek için kullanılabilir.

Kalibrasyon ise uygun metrolojik yöntemlerle ölçüm sonuçları ve referanslar arasındaki ilişkinin belirlenmesini içerir.

Rutin Kontroller Neden Yararlıdır?

Kalibrasyon, yapıldığı tarihteki ölçüm davranışını gösterir.

Cihazın daha sonraki kullanımında darbe, taşıma, sıcaklık değişimi veya teknik sorunlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle kullanım riskine uygun şekilde planlanan ara kontroller, ölçüm sorunlarının daha erken fark edilmesine yardımcı olabilir.

Rutin kontrollerin sıklığı ve kabul kriterleri işletmenin ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Terazi Kalibrasyonu Ne Sıklıkla Yapılmalı?

Bütün elektronik teraziler için geçerli tek bir kalibrasyon süresi bulunmaz.

Bazı işletmeler yılda bir kalibrasyon planı uygulayabilirken farklı risk ve kalite gereksinimleri bulunan sistemlerde başka aralıklar belirlenebilir.

Ancak her elektronik terazinin yasal olarak yılda bir kalibre edilmesi gerektiği şeklinde genel bir ifade doğru değildir.

Kalibrasyon Sıklığını Belirleyen Unsurlar

Kullanım yoğunluğu: Gün içerisinde gerçekleştirilen tartım sayısı ve çalışma biçimi önemlidir.

Ölçümün önemi: Hatalı tartımın ürün, süreç veya kalite üzerinde oluşturacağı etki değerlendirilir.

Çalışma ortamı: Titreşim, sıcaklık, nem ve diğer çevresel etkiler dikkate alınır.

Cihazın geçmişi: Önceki kalibrasyon sonuçları ve ölçüm kararlılığı yararlı bilgiler sağlar.

Bakım ve onarım: Ölçüm sistemini etkileyen müdahaleler yeniden değerlendirme gerektirebilir.

Kalite gereksinimleri: İşletmenin uyguladığı kalite yönetimi veya sektör koşulları farklı aralıklar gerektirebilir.

Kalibrasyon Belgesinde Geçerlilik Süresi Olur mu?

Kalibrasyon belgesi, cihazın belirli tarihte ve belirli koşullarda elde edilen ölçüm sonuçlarını gösterir.

Bu nedenle belge, terazinin gelecekte belirli bir tarihe kadar mutlaka aynı performansı göstereceğinin garantisi değildir.

Sonraki kalibrasyon tarihi, ilgili düzenlemeler veya sözleşmesel gereksinimler bulunmadıkça, cihazın kullanım riskine ve işletmenin ihtiyaçlarına göre belirlenmelidir.

Hangi Durumlarda Terazi Yeniden Kalibre Edilmeli?

Planlanan kalibrasyon tarihi dışında bazı olaylar da yeniden değerlendirme gerektirebilir.

Örneğin:

Terazi Yer Değiştirdiyse

Yeni zeminin, çalışma ortamının ve kurulum koşullarının ölçüm üzerindeki etkileri değerlendirilmelidir.

Yük Hücresi Değiştirildiyse

Sensör değişimi tartım sisteminin ölçüm davranışını etkileyebilir.

İndikatör Değiştirildiyse

Yeni indikatörün ölçüm sistemiyle uyumluluğu ve gerekli teknik kontrolleri değerlendirilmelidir.

Terazi Onarım Gördüyse

Ölçümü etkileyen bir müdahale gerçekleştirildiyse yeniden kalibrasyon veya başka uygun kontroller gerekebilir.

Aşırı Yük veya Darbe Oluştuysa

Mekanik veya elektronik ölçüm bileşenleri etkilenmiş olabilir.

Ölçüm Sonuçları Şüpheliyse

Cihaz sürekli eksik, fazla veya kararsız tartıyorsa önce nedenin belirlenmesi gerekir.

Ancak bu durumların tamamında yalnızca kalibrasyon yapmak sorunu çözmeyebilir.

Mekanik veya elektronik arızalar, kalibrasyondan ayrı teknik inceleme ve onarım gerektirebilir.

Terazi Kalibrasyon Belgesi Nedir?

Kalibrasyon belgesi veya kalibrasyon sertifikası, belirli bir cihaz için gerçekleştirilen kalibrasyonun sonuçlarını ve ilgili bilgilerini içeren dokümandır.

Belgenin kapsamı uygulanan yönteme ve hizmet sağlayıcının yetkinliğine bağlıdır.

Kalibrasyon Belgesinde Hangi Bilgiler Bulunabilir?

• Kalibre edilen cihazın marka ve modeli
• Cihazın seri veya tanımlama numarası
• Kalibrasyon tarihi
• Kalibrasyonun gerçekleştirildiği yer
• Kullanılan yöntem
• Referans kütle veya standartlara ilişkin bilgiler
• Test noktaları
• Gösterge ve referans değerleri
• Ölçüm sonuçları
• Ölçüm belirsizliği
• İlgili çevresel koşullar
• Kalibrasyonu gerçekleştiren kuruluşun bilgileri

Akredite kalibrasyonlarda belgenin kapsamı ve içerik gereksinimleri ilgili standart ve akreditasyon kurallarına göre değerlendirilir.

Kalibrasyon Belgesi Terazinin Kusursuz Olduğunu Kanıtlar mı?

Hayır.

Belgede ölçüm sonuçları ve belirsizlikler bulunabilir.

Bu sonuçların işletmenin belirlediği kabul kriterlerini karşılayıp karşılamadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bir kalibrasyon sertifikasının düzenlenmiş olması, cihazın bütün uygulamalar için otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez.

Akredite Terazi Kalibrasyonu Nedir?

Akredite kalibrasyon, yetkinliği ilgili standart ve akreditasyon kuralları çerçevesinde değerlendirilmiş bir laboratuvarın, akreditasyon kapsamı içerisinde gerçekleştirdiği kalibrasyon faaliyetidir.

Türkiye'de kalibrasyon laboratuvarlarının akreditasyonunda TÜRKAK görev almaktadır.

Bu alanda TS EN ISO/IEC 17025 standardı önemli bir temel oluşturur.

Her Kalibrasyon Laboratuvarı Akredite midir?

Hayır.

Bir kuruluşun kalibrasyon hizmeti sunması, otomatik olarak TÜRKAK tarafından akredite edildiği anlamına gelmez.

Akreditasyon Kapsamı Neden Kontrol Edilmeli?

Bir laboratuvarın akredite olması, sunduğu bütün ölçüm hizmetlerinin akreditasyon kapsamında bulunduğu anlamına gelmez.

Örneğin belirli ölçüm alanlarında akredite olan bir kuruluşun, her kapasite ve doğruluk gereksinimindeki terazi için akredite hizmet sunduğu varsayılmamalıdır.

Bu nedenle hizmet alınmadan önce laboratuvarın güncel akreditasyon durumu, ilgili ölçüm kapsamı ve kapasitesi doğrulanmalıdır.

Akredite Kalibrasyon Her İşletme İçin Zorunlu mu?

Bu konu, işletmenin sektörüne, müşteri gereksinimlerine, kalite sistemine ve uygulanabilir düzenlemelere bağlıdır.

Bütün elektronik teraziler için aynı akreditasyon şartı bulunduğu varsayılmamalıdır.

Kalibrasyon ile Yasal Periyodik Muayene Arasındaki Fark

Türkiye'de ticari amaçla kullanılan belirli tartı aletleri, 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu ve ilgili düzenlemeler kapsamında yasal muayeneye tabi olabilir.

Ancak kalibrasyon ve yasal muayene aynı işlem değildir.

Terazi Kalibrasyonu Yasal Muayene Yerine Geçer mi?

Hayır.

Terazinin kalibrasyon belgesinin bulunması, yasal periyodik muayenesinin yapılmış olduğu anlamına gelmez.

Benzer şekilde yasal muayene işleminin tamamlanması, işletmenin ihtiyaç duyduğu bütün ölçüm belirsizliği ve kalite kontrol bilgilerinin sağlandığı anlamına gelmez.

Ticari Terazilerde Muayene Süresi Nedir?

Türkiye'de birçok ticari tartı aleti grubu için iki yıllık periyodik muayene düzeni bulunmaktadır.

Ancak hangi cihazın hangi muayene sınıfına girdiği ve nereye başvurulacağı; cihazın türüne, kapasitesine, doğruluk sınıfına ve diğer teknik özelliklerine bağlıdır.

Dolayısıyla bütün teraziler için tek bir başvuru yöntemi veya genel muayene açıklaması verilmesi doğru değildir.

Güncel koşullar ilgili Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı duyurularından ve yetkili kurumlardan kontrol edilmelidir.

Kalibrasyon hizmeti sunan bir işletme, bu nedenle otomatik olarak yetkili yasal muayene kuruluşu sayılmaz.

Elektronik Terazi ve Platform Baskül Kalibrasyonu Aynı mı?

Kalibrasyonun temel metrolojik amacı benzer olmakla birlikte cihazların özellikleri farklıdır.

Elektronik Masaüstü Teraziler

Market, üretim veya paketleme alanlarında kullanılan masaüstü teraziler farklı kapasite ve bölüntü değerlerine sahip olabilir.

Kullanılacak referans kütleler ve test noktaları buna göre belirlenir.

Hassas ve Laboratuvar Terazileri

Çok küçük kütlelerin ölçüldüğü uygulamalarda titreşim, hava akımı, statik elektrik ve sıcaklık farklılıkları daha önemli hâle gelebilir.

Kalibrasyonda gerekli ölçüm belirsizliği ve cihazın kullanım gereksinimleri dikkate alınır.

Platform Basküller

Platform basküllerde mekanik destek, yükün konumu, yük hücreleri ve tartım indikatörü önemli bileşenlerdir.

Özellikle büyük platformlarda merkez dışı yükleme etkisi ve uygun test yüklerinin kullanılması önem kazanabilir.

Barkodlu ve Fiyat Hesaplayan Teraziler

Bu cihazların temel ağırlık ölçüm sistemi kalibrasyon kapsamında değerlendirilebilir.

Ancak fiyat hesaplama, ürün hafızası, etiket yazıcısı ve kasa bağlantısı gibi işlevler kalibrasyonla aynı işlem değildir.

Bu özellikler için ayrı işlev ve sistem kontrolleri gerekebilir.

Terazi Kalibrasyonu Yerinde Yapılabilir mi?

Bazı tartım cihazlarının kalibrasyonu, uygun ekipman ve koşullar mevcutsa kullanıldıkları yerde gerçekleştirilebilir.

Özellikle büyük platform basküllerin taşınması zor olabileceğinden yerinde kalibrasyon seçeneği değerlendirilebilir.

Ancak her terazi için yerinde kalibrasyonun uygun veya mümkün olduğu varsayılmamalıdır.

Yerinde Kalibrasyonda Neler Önemli?

• Cihazın bulunduğu çalışma alanı
• Uygun referans kütlelerin sağlanabilmesi
• Çalışma ortamının ölçüme uygunluğu
• Kalibrasyon yönteminin gereksinimleri
• Cihazın kapasitesi
• Hizmeti gerçekleştirecek kuruluşun teknik olanakları
• Gerekli akreditasyon kapsamı

Bazı hassas cihazlarda kontrollü laboratuvar koşulları tercih edilebilir.

Bu nedenle hizmetin nerede gerçekleştirileceği cihazın özelliklerine ve ölçüm gereksinimlerine göre belirlenmelidir.

Terazi Kalibrasyon Fiyatları Neye Göre Değişir?

Terazi kalibrasyon fiyatları cihazın türüne, kapasitesine ve yapılacak işlemlerin kapsamına göre değişebilir.

Fiyatı etkileyebilen başlıca unsurlar:

• Terazinin marka ve modeli
• Maksimum tartım kapasitesi
• Gerekli ölçüm belirsizliği
• Kalibrasyon noktaları ve test kapsamı
• Yerinde hizmet gereksinimi
• Kullanılacak referans kütleler
• Akredite hizmet gereksinimi
• Kalibre edilecek cihaz sayısı
• Cihazların bulunduğu çalışma alanı

Örneğin küçük bir hassas terazinin kalibrasyonuyla büyük bir platform baskülün yerinde kalibrasyonu aynı teknik koşullara sahip değildir.

Benzer şekilde yalnızca teknik ayar hizmetiyle belgelendirilmiş kalibrasyonun maliyetleri aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Bu nedenle fiyat teklifi alınırken cihazların özellikleri ve istenen hizmetin kapsamı açıkça belirtilmelidir.

Terazi Kalibrasyonu İçin Hangi Bilgiler Hazırlanmalı?

Kalibrasyon ihtiyacının doğru değerlendirilmesi için aşağıdaki bilgiler yararlı olabilir.

Bu bilgiler özellikle birden fazla cihazın bulunduğu üretim tesisleri ve laboratuvarlar için yararlı olabilir.

Terazi Kalibrasyonunda Yapılan Yaygın Hatalar

Kalibrasyon ile Ayarı Aynı İşlem Sanmak

Kalibrasyon, ölçüm davranışının belirlenmesidir. Ayar ise cihazın davranışını değiştirebilir.

Her Terazinin Yılda Bir Kalibre Edilmesi Gerektiğini Düşünmek

Kalibrasyon sıklığı kullanım koşullarına ve risklere bağlıdır. Tek bir süre bütün cihazlar için geçerli değildir.

Ekranda Çok Basamak Olmasını Doğruluk Kanıtı Saymak

Yüksek çözünürlük, tek başına daha düşük ölçüm hatası anlamına gelmez.

Herhangi Bir Ağırlığı Referans Olarak Kullanmak

Kalibrasyon referanslarının uygun metrolojik özelliklere sahip olması gerekir.

Belge Varsa Terazinin Kesinlikle Doğru Olduğunu Düşünmek

Kalibrasyon sonuçları, ölçüm belirsizliği ve kullanım gereksinimleri birlikte değerlendirilmelidir.

Kalibrasyon Belgesini Yasal Muayene Belgesiyle Karıştırmak

Kalibrasyon ve mevzuat kapsamında yapılan muayeneler farklı işlemlerdir.

Mekanik Arızayı Kalibrasyonla Gidermeye Çalışmak

Platformun sıkışması, yük hücresi hasarı veya bağlantı arızası bulunuyorsa teknik inceleme gerekebilir.

Yetkisiz Servis Ayarlarına Müdahale Etmek

Özellikle ticari terazilerde korumalı ölçüm ayarlarının değiştirilmesi yasal ve teknik uygunluğu etkileyebilir.

Terazi Kalibrasyonu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Terazi kalibrasyonu nedir?

Terazinin gösterdiği değerlerle uygun referans değerler arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik metrolojik işlemdir.

Elektronik terazi kalibrasyonu nasıl yapılır?

Uygun referans kütleler ve belirlenmiş ölçüm yöntemleri kullanılarak terazinin farklı ölçüm özellikleri değerlendirilir. Sonuçlar ölçüm belirsizliğiyle birlikte raporlanabilir.

Terazi kalibrasyonu neden gereklidir?

Cihazın ölçüm performansını değerlendirmek, ölçüm sapmalarını belirlemek ve işletmenin gereksinimlerine uygunluğunu incelemek için önemlidir.

Kalibrasyon teraziyi düzeltir mi?

Hayır. Kalibrasyon cihazın mevcut davranışını belirler. Ölçümün değiştirilmesi gerekiyorsa ayrı ayar veya onarım işlemi gerekebilir.

Terazi kalibrasyonu yılda bir zorunlu mu?

Bütün teraziler için genel bir yıllık kalibrasyon zorunluluğu bulunmaz. Sıklık kullanım amacı, risk ve ilgili gereksinimlere göre belirlenmelidir.

Kalibrasyon belgesi kaç yıl geçerlidir?

Kalibrasyon belgesi, işlem tarihinde elde edilen ölçüm sonuçlarını gösterir. Sonraki kalibrasyon tarihi ilgili zorunluluklar ve işletmenin risk değerlendirmesine göre belirlenir.

Terazi kalibrasyonu ile periyodik muayene aynı mı?

Hayır. Kalibrasyon ölçüm davranışını belirlerken yasal muayene, ilgili mevzuata tabi ölçü aletlerinin uygunluğunun değerlendirilmesidir.

Akredite kalibrasyon ne demektir?

İlgili akreditasyon kapsamı içerisinde yetkinliği değerlendirilmiş bir laboratuvar tarafından gerçekleştirilen kalibrasyondur.

Her laboratuvar kalibrasyon sertifikası düzenleyebilir mi?

Kalibrasyon hizmeti ve belge düzenleme yetkinliğiyle akredite kalibrasyon belgesi düzenleme koşulları farklıdır. Akredite hizmet gerekiyorsa laboratuvarın güncel kapsamı doğrulanmalıdır.

Terazide CAL yazması kalibrasyon yapıldığı anlamına mı gelir?

Her zaman değil. Bazı cihazlarda CAL ifadesi dahili ayar işleviyle ilişkili olabilir. Kesin anlam modelin kullanım kılavuzundan kontrol edilmelidir.

Terazi tamirinden sonra kalibrasyon gerekir mi?

Ölçüm sistemini etkileyen onarımlar sonrasında gerekli ölçüm kontrolleri ve kalibrasyon değerlendirilmelidir.

Terazi yanlış tartıyorsa kalibrasyon yeterli mi?

Her zaman değil. Mekanik veya elektronik arızalar bulunuyorsa önce sorunun teknik olarak değerlendirilmesi gerekebilir.

Platform baskül kalibrasyonu yerinde yapılabilir mi?

Uygun koşullar ve ekipman bulunduğunda bazı platform basküllerde yerinde kalibrasyon mümkün olabilir.

Kalibrasyon fiyatı neye göre belirlenir?

Cihazın kapasitesi, türü, ölçüm gereksinimleri, test kapsamı, yerinde hizmet ve akreditasyon ihtiyacı gibi unsurlara göre değişebilir.

Akcan Elektronik — Terazi Ayarı, Teknik Servis ve Kalibrasyon Desteği

Teraziniz yanlış tartıyorsa kontrol ve ayar için teknik servisimize başvurabilirsiniz; akredite kalibrasyon belgesi gerekiyorsa bu hizmeti ilgili laboratuvarlar verir.

Terazinizin yanlış tarttığından şüpheleniyorsanız, ayar veya teknik servis ihtiyacınız varsa ya da kalibrasyon hizmetinin kapsamı hakkında bilgi almak istiyorsanız cihazın marka, model, kapasite ve kullanım amacını belirterek bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Akredite kalibrasyon veya yasal muayene gereksinimleri, ilgili kapsamda yetkin ve yetkilendirilmiş kuruluşlar üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Bize hafta içi ve Cumartesi, 08:30–18:30 saatleri arasında ulaşabilirsiniz; Pendik merkezimizden İstanbul ve Kocaeli'ye hizmet veriyoruz.